باغ اکبریه بیرجند
در این مقاله از معرفی جاهای دیدنی ایران باغ اکبریه در شهر بیرجند را به شما معرفی می کنیم. این بنا در دوره قاجاریه و توسط شوکت الملک در دو طبقه ساخته شده است. در ادامه با تاپ تراول همراه باشید…
عمارت و باغ اکبریه یکی از بناهای تاریخی زیبای شهر بیرجند است که در دوره ی قاجاریه و توسط شوکت الملک در دو طبقه بنا نهاده شده است. این باغ در انتهای خیابان معلم در روستای اکبریه که از توابع استان خراسان جنوبی است قرار گرفته است. باغ اکبریه با گسترش شهری بیرجند اکنون در داخل شهر قرار دارد. این باغ یکی از باغ هایی است که به عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.
باغ اکبریه بیرجند با وسعتی در حدود ۴۵۰۶۹ متر مربع با شماره ۲۳۲۶ در ۲۰ خردادماه سال ۱۳۷۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این باغ در بستری کوهستانی واقع شده و متشکل از ۲ بنا است که قدیمیترین آن ساختمانی متعلق به حشمتالدوله پدر ابراهیم شوکتالملک که تاریخ احداث آن به اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجاریه برمیگردد. بنای دیگری که در این مجموعه واقع است ساختمان تشریفات است که شوکتالملک ساخته است.
این باغ بهعنوان محل سکونت، پذیرایی و انجام امور دیوانی مورد استفاده قرار میگرفت به طوری که در لهجه محلی به (کلاته سرکار امیر) شهرت یافت. بعد از درگذشت ابراهیم خان شوکتالملک، پسر وی اسدالله علم، وزیر دربار شاه، از این باغ بهعنوان محل سکونت در برخی از ایام سال استفاده میکرد.
بنای مزبور را عَلَم وقف آستان قدس رضوی کرد و در سال ۱۳۷۱ در اختیار سازمان میراث فرهنگی قرار گرفت. این باغ نیز مانند سایر باغهای ایرانی دارای محوریت اصلی و تک محوری بودن باغ و وجود کوشکی در تقاطع محور عمود بر هم است که از ویژگیهای باغهای ایرانی در تمامی شهرهای ایران بوده و بر اساس الگوی چهارباغ از دوران هخامنشی این طرح اجرا شده است. الگوی اصلی چهارباغ به قدری ریشه در هنر و فرهنگ ایران دارد که در سایر هنرها نیز همچون هنر فرشبافی نیز الگوی چهار باغ و همان چلیپا دیده میشود.
معماری باغ
ساخت این مجموعه از اوایل دوره قاجار تا اواخر آن دوره و در چند مرحله انجام شده است. این مجموعه شامل چند عمارت است که قدیمیترین آن مربوط به عمارت حشمتالملک در منتهیالیه شرقی، شامل دو طبقه است. طبقه همکف که دو دالان و راهرو نسبتا طویل دارد و ارتباط میان سه بخش مهم مجموعه، یعنی باغ اصلی، باغ جنوبی و اصطبل را برقرار میکند.
عمارت مرکزی در جبهه غربی و با عملکرد تشریفات و پذیرایی از مهمانان که تقریبا به عنوان هسته مرکزی باغ به حساب میآید از تزیینات و چشمانداز بسیار عالی برخوردار است. این کوشک در دو طبقه ساخته شده است که دارای تزیینات منبت، مشبک و نیز ارسی با شیشههای رنگی، تزیینات گچی با طرحهای اسلیمی و هندسی است. وجود درختان بلند قامت کاج در دو طرف خیابان و نیز خیابانهای منتهی به خیابان اصلی عمارت مرکزی بر زیبایی و طراوات باغ و نمای آن افزوده است. باغ جنوبی واقع در جبهه جنوبی و کوچکتر از باغ شمالی است.
این باغ به وسیله فضاهایی چون فضاهای خدماتی، عمارت مرکزی و دیواره غربی اصطبل احاطه شده است. یکی از عناصر مهم، استخر نسبتا بزرگ با طرح مربع است که بخش عمده فضای باغ را به خود اختصاص داده است. استخر در وسط دارای سکویی مربع شکل است. باغ در زمین شیبدار ایجاد شده است، خطوط راست در طراحی باغ استفاده و عمارت در بلندترین قسمت باغ احداث شده است.
یک جوی دائم اصلی و چند جوی فرعی ایجاد شده به گونهای که صدای آن به گوش میرسد و رابطه نزدیکی با طبیعت ایجاد کرده است. حد فاصلی بین عمارت و باغ وجود ندارد و همچنین از درختهای زیاد و سایهدار استفاده شده است و بیشترین قسمت باغ اختصاص به کاشت درختان میوه و گیاهان دارویی و زینتی دارد.
درختان موجود در این باغ شامل کاج، انار و توت استو گوشههایی از باغ گلهای تاج خروس به چشم میخورد. از جبهه جنوبی این باغ ورودی به روستای اکبریه تعبیه شده است. هم اکنون بخشهای مختلف این باغ و عمارت مورد استفاده اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان خراسان جنوبی است. بخش احداث شده در اوایل دوره قاجار، بهعنوان کتابخانه و دانشکده هنر دانشگاه بیرجند فعال است. از بخش مرکزی که در دوره قاجار احداث شده به عنوان موزه باستانشناسی و مردمشناسی استفاده میشود
در موزه حیات وحش این مجموعه،مونههای شاخص، کمیاب و نادری از پوشش جانوری منطقه جنوب خراسان به ویژه شهرستان بیرجند، به معرض نمایش گذاشته شده است و کمیابترین گونههای پرندگان جنوب خراسان در این مجموعه قرار گرفتهاند. همچنین در موزه باستانشناسیو مردمشناسی باغ اکبریه که در طبقه همکف واقع شده است، بخشی از معیشت، آداب و رسوم، مشاغل و حرفه منطقه جنوب خراسان به نمایش گذاشته شده است.
مطالب مرتبط
با ارز دیجیتال سفر برو
معتبرترین بلیط پروازهای خارجی با علی بابا
سفر به جهانی بدون مرز را با پاسپورت دومینیکا
خرید بلیط هواپیما تهران | ره بال آسمان
موضوعات داغ
جاهای دیدنی تهران + تفریحات، آدرس و توضیحات
در این مقاله از وب سایت گردشگری تاپ تراول درباره جاهای دیدنی تهران سخن خواهیم گفت پس اگر قصد…
جاهای دیدنی درگز، استان خراسان رضوی را بیشتر بشناسید
جاهای دیدنی درگز در این مقاله از معرفی دیدنی استان خراسان رضوی شما را با جاهای دیدنی درگز که…